မာေဂ်
အတြဲ ၂၈ ၊ အမွတ္ ၅၅၆ ( ၁၀ - ၁၆ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂)
ယခုတေလာ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ေရႊျပည္တံခြန္ ကုမၸဏီၾကား က်ပ္ ၅,၀၀၀ တန္ ကတ္ဖုန္းကိစၥ အျငင္းပြားေနၾကသည္။ ႏွစ္ဖက္စလံုးက မီဒီယာမ်ားကို အသံုးျပဳၿပီး ကိုယ့္ဘက္ ကမွန္ေၾကာင္း သက္ေသေတြျပေနၾကသည္။ မီဒီယာထက္တြင္ စစ္တလင္းခင္းေနၾကသည္။...
မၾကာမီက ရုပ္သံမီဒီယာသတင္းမ်ားတြင္ ပညာေရးစံုညီပြဲေတာ္မ်ားကို ႏိုင္ငံအႏွံ႔ က်င္းပေန သည့္ ျမင္ကြင္းမ်ားကို ေတြ႔လိုက္ရသည္။ ပညာေရးစံုညီပြဲေတာ္ဆိုသည္မွာ ပညာေရးဌာန၏ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေရမ်ား ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား၏ စြမ္းရည္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျပသရ သည့္ ပြဲေတာ္ဟူ၍ ေယဘုယ်ဆိုႏိုင္ပါသည္။
Friday, 27 January 2012 SHADE Journal
တစ္ရက္က နစ္ရက္၊ တစ္ပတ္နစ္ပတ္ကေန တစ္လနစ္လ ေလာကိရွိ လာေတာ့ ကၽြၿဲမီးတျိုခင္ လာၿပီ။ သူဘာကို အလိုရွိေနလည္း ဆိုတာ ေတြးမရ။ ေတြး ရ ေလာက္ေအာင္ လည္း စိတ္ကမရွည္ခ်င္ေတာ့။ သူ႔ရဲ့ ဟိုလိုလို ဒီလိုလို အျပဳ အမူ ကို ၾကာရွည္ သည္းမခံနိုင္ ျဖစ္လာသည္။ 
၂၀၁၁ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ ႏွင့္ ေဒၚေအာင္စုၾကည္ တို႔ ေတြ႔ဆံု၍ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အတူတကြ လက္တြဲေခၚေဆာင္ရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း သည္ ႏိုင္ငံသား ျပည္သူမ်ား၏ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လိုလားေတာင္းတမႈျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသားစည္းလံုးညီ ညႊတ္မႈကို အုပ္ျမစ္ခ်ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ ႏိုင္ငံသားတို႔၏ စိတ္၏ ခ်မ္းသာျခင္းကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးခဲ့ျခင္း သည္ဟုဆိုလွ်င္ ၂၀၁၁ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အတြက္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ တင္သြင္းခြင့္သည္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ကိုယ္၏ ခ်မ္းသာျခင္းကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပး ခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ ယခုအဆံုးအျဖတ္ကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ႏွင့္ တာဝန္ရွိသူအားလံုးကို အထူးေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ အပ္ပါသည္။
မွန္ပါသည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ တင္သြင္းခြင့္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္းလံုးရွိ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္စကမ်ားႏွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္ေနေသာေၾကာင့္ အေလးအနက္စဥ္းစားသင့္ေၾကာင္း The Voice Weekly မွ အစဥ္တစိုက္ေရးသားခဲ့သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုစာပင္ ေက်ာ္လြန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါ သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး၏ ယခုအဆံုးအျဖတ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္တည္ခဲ့သည့္ အရုပ္ဆိုးေသာျဖစ္ရပ္တစ္ခုကို ရပ္ဆိုင္းေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ သမိုင္ဝင္အဆံုးအျဖတ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ျပန္ပါသည္။
ယခုအဆံုးအျဖတ္သည္ ႏိုင္ငံတြင္ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ လူလတ္တန္းစား အလႊာႀကီး တစ္ခုလံုးကို အက်ဳိးျပဳေသာ ဆံုျဖတ္ခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတစ္၏ စီးပြားေရးသည္ လူလတ္တန္းစားမ်ားမေပၚထြန္းဘဲ၊ လူလတ္တန္းစားအလႊာ အက်ဳိးစီးပြားမ ထြန္းဘဲ၊ ျဖစ္ထြန္းစရာအေၾကာင္းမရွိပါ။
ဤေနရာတြင္ သတိျပဳမိသည္မွာ ေစ်းကြက္၏ တံု႔ျပန္မႈ ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး တည္ေဆာက္မႈတြင္ လူလတ္တန္းစားမ်ားကို တိုက္ရိုက္အက်ိဳးျပဳျခင္းမ်ဳိးကို မႀကံဳေတြ႔ခဲ့ၾကဖူး ေသာေၾကာင့္ ယခုအဆံုးအျဖတ္ ကိုေစ်းကြက္က သံသယျဖင့္ တံု႔ျပန္ခဲ့သည္ကို ေတြ႔ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ အမွန္အားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံျပင္ပတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာမ်ားက မိသားစုထံ က်ပ္ေငြအျဖစ္လႊဲေျပာင္းေပးပို႔ခဲ့ေသာ ေငြမ်ားအနက္ မွ ေဒၚလာ ၃၀,၀၀၀ စီကိုျပန္ဝယ္၍ ၇န္ကုန္ရွိ ဘဏ္မ်ားသို႔ လႊဲပို႔ျခင္းေၾကာင့္ ျမင္ေတြ႔ရမည့္ ေဒၚလာေစ်း အတက္ကို ျမင္သာထင္သာ ေတြ႔ရွိရျခင္းမရ်ိေသာ အခ်က္သည္ ေစ်းကြက္၏ ယံုၾကည္မႈ အေျခအေန ကို ေဖာ္ျပလ်က္ရွိပါသည္။
အဓိကေျပာလိုသည္မွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ ရည္ရြယ္၍ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေသာ အဆံုးအျဖတ္ကို ပတ္သက္ ဆက္စပ္ေနေသာ ဌာနဆိုင္ရာအားလံုးက ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကင္းစြာ လိုလိုလားလား ပူးေပါင္း၍ ကူညီျခင္းျဖင့္ ျပည္သူလူထုထံမွ ရသင့္ရထိုက္ေသာ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈကို ဝိုင္းဝန္း တည္ေဆာက္ ေပးေရးပင္ျဖစ္ပါသည္။
အယ္ဒီတာ(၁၃-၉-၂၀၁၁)
ဇန္နဝါရီလ ၂ရက္ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္တဲ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အမိန္႔ ဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္ဝင္စားၿပီး အေကာင္းဘက္ကို ေမွ်ာ္လင့္ကာ ယံုၾကည္ ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံရေနတဲ့ အဓိကက်သူ အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္မလာ ေသး တဲ့အတြက္ မွန္းခ်က္မကိုက္ဘဲ စိတ္ပ်က္စရာ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။
ပညာေရးတြင္ အိုင္စီတီကို ထည့္သြင္းရေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ ပထမဦးဆံုး ဆရာမ်ားကို အိုင္စီတီ ပညာေပးရန္ လိုပါသည္။ ဒစ္ဂ်ယ္ပညာေရး ရင္းျမစ္မ်ားကို သူတို႔ ပထမဦးဆံုး စုေဆာင္းႏိုင္ရန္ လိုသည္။ ျမန္မာ့ပညာေရး စနစ္တြင္ ဆရာ၏ အခန္းက႑သည္ အေရးပါေနဆဲျဖစ္သျဖင့္ ဆရာကို ဦးစြာပညာေပးရမည္ ျဖစ္သည္။
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမ်ား မၾကာမီမွာျပန္လည္က်င္းပေတာ့မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ျပည္သူ႔အက်ဳိးကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္း အေဝးေတြကို အခ်ိန္ယူၿပီးက်င္းပေနၾကတာျဖစ္တယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ ျပည္သူ႔ဆႏၶကို သိ႐ွိေဖာ္ေဆာင္ေပးဖို႔ ကိုယ္စာလွယ္တိုင္းမွာ တာဝန္႐ွိပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ေရး စီးပြားေရး လူမႈေရးဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား လွ်င္ျမန္စြာ စတင္ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲေနၿပီး ထိုသို႔အေျပာင္းအလဲ မ်ား ျဖစ္ေပၚေတာ့မည့္အေျခအေနကိုဆိုက္ေရာက္ေနေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကဲ့သို႔ပုဂဳိလ္ကပင္ မွတ္ခ်က္ျပဳလာခဲ့ပါသည္။
အစိုးသစ္ လက္ထက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု၏ အရအသံုးမွန္းေျခ ေငြစာရင္း ဥပေဒ ၾကမ္းကို ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ လႊတ္ေတာ္ထံ တင္ျပေတာ့ မည္ျဖစ္ပါသည္။...
အေျခခံဥပေဒ႐ံုး၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၃၂၂(ခ) တြင္ ေရးသားထားေသာ အေျခခံဥပေဒ႐ံုးမ်ား၏ တာဝန္ကို လိုသည္ထက္ပို၍ အဓိပၸာယ္ ေကာက္ယူေသာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္အၾကား သေဘာထားကြဲျပားမႈ တစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အသက္ဝင္ရန္ လိုအပ္ေသာ အေရးႀကီးသည့္ စည္းမ်ဥ္းမႈေဘာင္ Institution အသစ္မ်ားထဲတြင္ ျပည္နယ္နင္် တိုင္ေဒသႀကီး မ်ားရွိ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာသုံးရပ္တို့ ပါဝင္ ပါသည္။ ထို Institution မ်ားသည္ ယခင္ ရွိခဲ့ဖူးေသာ ျပည္နယ္နင့္တိုင္း ေအးခ်မ္း သာယာေရး နင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ေကာင္စီမ်ားနင့္ လုံးဝကြဲျပား ျခားနားေသာ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရန္ အေျခခံ ဥပဒေသစ်က လႊဲအပ္ျခင္းခံရေသာ Institution မ်ားျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈမ်ားစြာ ရရွိထားတဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ႏိုင္ငံေရး ပါတီမွတ္ပံုတင္ဖို႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ် လိုက္ပါတယ္။
အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (e-governance) ႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ အစိုးရ (e-government) တို႔သည္ အျမင္တူေသာ္လည္း အသြင္မတူေပ။ တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရသည့္ အစိုးရႏွင့္ ထိုအစိုးရအဖြဲ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ တို႔သည္ ေခါင္းႏွင့္ ပန္းပမာ ဆက္စပ္ေနရသည္။
အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ အစိုးရႏွင့္ျပည္သူ၊ အစိုးရႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအၾကားတြင္ အျပန္အလွန္ အက်ဳိးျပဳရမည့္အသြင္ေဆာင္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႔သည္ မိမိတို႔အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ပြင့္လင္းၿပီးျပည္သူတို႔ ထင္သာျမင္သာရွိေစရန္ ျပဳလုပ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကလည္း မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳ ႏိုင္ပါသည္။
တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အစဥ္အလာလမ္းရိုးျဖင့္ သြားရန္မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ ပါ ျဗဴရိုကေရစီနည္းမ်ား၊ ႀကိဳနီစနစ္မ်ား၊တံခါးပိတ္စနစ္မ်ားသည္ ေခတ္မမီေတာ့ေပ။ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနေသာေခတ္တြင္ အခ်ိန္ကိုက္ ထုတ္ျပန္စရာမ်ား ထုတ္ျပန္မည္၊ လိုက္နာက်င့္သံုးၿပီး အက်ဳိးရွိေအာင္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္လွ်င္ လိုက္လုပ္ၾကမည္။ ကမၻာျပားၿပီဆိုသည္မွာ နည္းပညာေၾကာင့္ အတားအဆီးမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္သြားရသည့္သေဘာကို ေဆာင္ပါသည္။ နည္းပညာေရစီးေၾကာင္းကို မတားဆီးႏိုင္။ တားဆီးလွ်င္တိုက္စားသြားမႈကို ခံရၿပီး ေျမာပါသြားႏိုင္သည္။ နည္းပညာသည္ အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ တိုးတက္ေသာအျမင္ရွိသူ အားလံုးကို ေခၚေဆာင္ လာသည္။ ကာဆီးမႈမ်ားကို ရုိက္ခ်ဳိးေက်ာ္ျဖတ္သြားလိမ့္မည္။
အစိုးရႏွင့္ျပည္သူ အျပန္အလွန္ အက်ဳိူးျပဳမႈဆိုသည္မွာ ဝန္ေဆာင္မႈ၊ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ဖလွယ္ႏိုင္မႈ၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားေရး၊ အက်ဳိးတူပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးမ်ား အားလံုးပါဝင္သည္။
အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သည္ အိုင္စီတီကို ေကာင္းစြာ အသံုးခ်ၿပီး ႏိုင္ငံ အတြင္းရွိ ပါတီမ်ား၊ လူထုလူတန္းစား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အျပန္အလွန္ အက်ဳိးျပဳႏိုင္ေရးသာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရျခင္းသည္ သန္႔ရွင္းေသာ အစိုးရေကာင္း တစ္ရပ္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရးကိုသာ ဦးတည္ထားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရေကာင္း၊ မေကာင္းဆိုသည္မွာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္း၊ မေကာင္းတို႔ျဖင့္သာ တိုင္းတာၾကရပါသည္။
ျပည္သူေတြကို မ်က္စီဖြင့္၊နားဖြင့္ အေပးႏိုင္ဆံုး အစိုးရကို အစိုးရေကာင္း တစ္ရပ္ အေနျဖင့္ သတ္မွတ္ၾကသည္။ အစိုးရတစ္ရပ္သည္ အိုင္စီတီကို ထိေရာက္စြာ အသံုးခ်ႏိုင္ေစရန္ စီစဥ္ေပးျခင္း၊ ကိုယ္တိုင္လည္း အိုင္စီတီျဖင့္ ထိေရာက္စြာ သတင္းထုတ္ျပန္ေပးႏိုင္ျခင္း၊ အခ်ိန္မေရြး၊ ေနရာမေရြး အိုင္စီတီျဖင့္ အစိုးရ ႏွင့္ ျပည္သူကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ားေပးျခင္းသည္ Transparency ရွိျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ျပည္သူကို သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ထုတ္ျပန္ေပးရာတြင္ ျပန္ၾကားေပးျခင္း၊ ထုတ္ေဖာ္ေပးျခင္း၊ တိုက္တြန္းျခင္း၊ အႀကံျပဳျခင္း၊ ပူးေပါင္းပါဝင္ေစျခင္းတို႔သည္ အထိေရာက္ဆံုးနည္းမ်ားျဖစ္သည္။ ျပည္ပ၊ မီဒီယာ၏လႊမ္းမိုးမႈကို မခံခ်င္ လွ်င္ ျပည္တြင္းမီဒီယာ အားေကာင္းေစရန္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ အြန္လိုင္းဝန္ေဆာင္မႈကို အမ်ားဆံုးေဆာင္ရြက္ေလ အေကာင္းဆံုးႏွင့္ အျမန္ဆံုးထိေရာက္စြျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေလျဖစ္သည္။ အိုင္စီတီသည္ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ျမန္ဆန္သြက္လက္ေစရန္၊ အထင္သာျမင္သာ ရွိေစရန္၊ တာဝန္ယူမႈရွိေၾကာင္း သိသာေစရန္၊ ထိေရာက္မႈရွိေစရန္၊ အက်ဳိးေဆာင္ေပး ပါလိမ့္မည္။ အရွိတရားကို အသိတရားျဖင့္ ဆင္ျခင္ႏိုင္ရန္လိုသည္။
အီလက္ထေရာနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္လွ်င္ အခ်ိန္ကုန္သက္သာမည္။ အပိုဝန္ထမ္းမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္မည္။ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ သက္သာေစႏိုင္မည္။ ျပည္သူသို႔ ၂၄နာရီ အခ်ိန္ျပည့္ဝန္ေဆာင္မႈကို ရံုးႀကီး တစ္ရံုး၊ လူေပါင္းမ်ားစြာသံုးၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ေလာ။ အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင့္ ကြန္ပ်ဴတာတစ္လံုးျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မည္ေလာ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရမည့္ေခတ္ေရာက္ၿပီကို သိျမင္ေစခ်င္ပါသည္။
အယ္ဒီတာ(itizen)
အာေရာဂ်ံပရမံလာဘံ က်န္းမာျခင္းသည္လာဘ္တစ္ပါးျဖစ္သည္။ က်န္းမာျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ က်န္းမာႀကံ့ခိုင္သန္စြမ္းျခင္းတို႔၏ တန္ဖိုးကို မက်န္းမာေသာအခါ၊ မသန္စြမ္းျဖစ္ေသာအခါတြင္မွ ပိုမိုသိနားလည္လာၾကသည္။
ျမန္မာႏွာလန္ေမ်ာက္ ကာကြယ္ ထိန္းသိမ္းေရး အတြက္ ပညာေပး ပုိစတာျဖင့္ ႏႈိးေဆာ္ေန သည္ကို ေတြ႕ရစဥ္။
မဂၤလာအေပါင္းႏွင့္ ျပည့္စံုသည့္ ၂၀၁၂ခုႏွစ္ ႏွစ္သစ္အခါသမယတြင္ အမ်ဳိးသား စည္းလံုး ညီညႊတ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရး အထူးအားတက္ဖြယ္ သတင္းႏွစ္ရပ္က မဂၤလာကို မဂၤလာဆင့္လိုက္ပါသည္။ ထိုသတင္းထူးႀကီးႏွစ္ရပ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သက္တမ္း အၾကာဆံုး ႏွင့္ အင္အားအေကာင္းဆံုး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး KNU – Karen National Union ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔ၾကား အပစ္အခတ္ ရပ္ဆဲေရးႏွင့္ ပမာဏၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ရပ္ကို...
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ အရည္အေသြးမီ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးကို လူအမ်ားစု သင္ယူခြင့္ရေအာင္ စီမံေပးဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ စက္ဆန္းမွာ မီးေလာင္ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ေပါက္ကြဲမႈႀကီး ျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္။ မီးေလာင္ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ လူအမ်ား ထိခိုက္ ေသဆံုးၾကရတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပညာရွင္ကို တန္ဖိုးထားလာေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အမွန္ တကယ္ ပညာတက္လာေအာင္ ျမန္မာပညာေရးစနစ္ကို ျပန္လည္ေဝဖန္သံုးသပ္ၿပီး အေျခခံက စတင္ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘတ္ဂ်က္မွာ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ကို ဦးစားေပး အသံုးျပဳရာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အိုင္စီတီ အေထာက္အကူျဖင့္ တက္လွမ္းႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္း ေနၾကသည္။ အိုင္စီတီဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းရန္ ကၽြမ္းက်င္သူ မ်ား ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မႈမ်ား၊ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ ရပါမည္။
မၾကာေသးမီကမိတ္ေဆြတစ္ဦး Operating System တစ္ခုကို စမ္းသပ္ၾကည့္ရန္ လာေပးသည္။ Windows ကို ျမန္မာဘာသာျပန္ထား သည္ဆိုသျဖင့္လည္း စိတ္ဝင္စားမိပါသည္။ ခက္ခက္ခဲခဲ ကြန္ပ်ဴတာေပၚသို႔ ထို system ကိုတင္ၿပီးမွ ဖြင့္ၾကည့္မိပါသည္။ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ျဖန္မာမႈျပဳထားခ်က္မ်ားျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေတြ႔လိုက္ရသည္။ ႀကိဳးစားတီထြင္ေနသည္ဆိုေသာ လူငယ္မ်ား စိတ္ဓါတ္က်သြားမည္ စိုးရိမ္သျဖင့္ ေထာက္ျပေဝဖန္ျခင္း မျပဳလိုေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရွိ တီထြင္ရွင္ဆိုသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ကိုေတာ့ စိတ္ပ်က္မိသည္။
အလုပ္တစ္ခုခုကိုရလဒ္ထက္ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ၿပီဆိုသည့္ အျမန္ဆံုး ေဖာ္ထုတ္ျပလိုမႈမ်ားကို အာသာေနၾကသည္။ ေနာက္ဆက္ တြဲ ျဖစ္လာႏိုင္သည့္ အက်ဳိးတရား၊ အေၾကာင္းတရားကိုမၾကည့္။ သူမ်ားထက္ ငါလုပ္ႏိုင္သည္၊ ငါလုပ္ၿပီးၿပီး ဆိုေၾကာင္းကို ေဖာ္ထုတ္ျပလိုသည့္ဆႏၵေတြ လြန္ကဲေနသျဖင့္ ရလဒ္ေတြက မေကာင္းျဖစ္ေနရသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားေသာ အလုပ္ေတြကေတာ့ တစ္သီႀကီး ရြက္ျပႏိုင္ေလာက္ေအာင္ မ်ားလာေသာ္လည္း အလုပ္မျဖစ္သျဖင့္ ေနာက္ပိုင္း တြင္ ေခ်ာင္ထိုးခံရျခင္း၊ အေထာက္အပံ့ကင္း သျဖင့္ ကြယ္ေပ်ာက္ရျခင္းတို႔ျဖင့္ သာ နိဂံုးခ်ဳပ္ကုန္ၾကရသည္။
ေက်ာင္းမ်ားတြင္ကြန္ပ်ဴတာပညာေရးကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေပး ရန္ ေလလံေတြလည္း ၾကားလာရသည္။ ႀကိဳရမည့္အစီအစဥ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ “ကြန္ပ်ဴတာဆိုသည္မွာ . . .” ဆိုသည့္စာက်က္ေျဖဆိုႏိုင္မည့္ ပညာေရးကိုေတာ့ စိုးရိမ္မိသည္။
ပညာေရးတကၠသိုလ္တြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနၾကသည့္ မိတ္ေဆြႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာပညာေရးကို ေဆြးေႏြးမိသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေျခခံ ေဆြးေႏြးသည့္ အေၾကာင္းအရာတြင္ -
၁။ ကြန္ပ်ဴတာအေၾကာင္းကို ျမန္မာလို ဘာသာျပန္ၿပီး ျမန္မာမႈျပဳကာ သင္ၾကမည္ေလာ၊
၂။ ကမၻာ့အဆင့္မီ အဂၤလိပ္လိုသင္မည္ေလာ၊
၃။ ကြန္ပ်ဴတာမရွိဘဲ (မျပႏိုင္ဘဲ) လက္ေတြ႔မပါ၊ စာေတြ႔သက္သက္သင္ မည္ေလာ ဆုသည့္အေၾကာင္းမ်ားကို အဓိကထား ကာ ေဆြးေႏြးျဖစ္ၾကသည္။
ကြန္ပ်ဴတာဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံျခားဘာသာစကားကို ျမန္မာလို အသံ ဖလွယ္ေရးသားထားျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ ေတာေရာၿမိဳ႕ပါမက်န္ ေျပာ လိုက္လွ်င္ သိၿပီးျဖစ္ေနသည္။ ေက်းလက္မ်ားတြင္ တီဗီြဟုေျပာလွ်င္ပင္ လူတိုင္းသိသည့္ ေဝါဟာရျဖစ္ေနသည္။ ရုပ္ျမင္သံၾကားဟူ၍ပင္ သိပ္ၿပီး မေခၚၾကေတာ့။ ဤအခ်ိန္တြင္မွ ကြန္ပ်ဴတာအား “လွ်ပ္စစ္ဦးေႏွာက္ ” ဟူ၍ ဘာသာျပန္ၿပီး သင္ေနလွ်င္လည္း အဆင္ေျပမည္မထင္၊ ကြန္ပ်ဴတာေဝါဟာရ မ်ားတြင္ miuse ကိုၾကြက္ဟူ၍ ေျပာလို႔မရ၊ Window ကိုျပတင္းေပါက္ဟု မေျပာႏိုင္၊ အလားတူကိုယ္ထင္သလို ဘာသာျပန္ၿပီး သင္ေနလို႔ကလည္း ကမၻာ့အျမင္ႏွင့္ ထင္ဟပ္ကာ အသားက်ႏိုင္စရာမရွိ။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေျခခံပညာေက်ာင္းမ်ားတြင္ ကြန္ပ်ဴတာပညာေရးကို သင္ၾကားရန္တာ စူေနၾကခ်ိန္ Cambridge University Press မွေက်ာင္းသံုး စာအုပ္အေနျဖင့္ ၁၉၉၆ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက “English for Computer User” ဆုသည့္စာအုပ္ကို ျပ႒ာန္းကာ ႏိုင္ငံရပ္ျခားေက်ာင္းမ်ားတြင္ သင္ၾကားေန ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ပုဂၢလိက ပညာသင္ေက်ာင္းမ်ား တြင္ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုအေနျဖင့္ ထည့္သြင္းကာ အဂၤလိပ္လိုပင္ တစ္အုပ္လံုး သင္ေနၾကေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
ထိုစာအုပ္ကို အဂၤလိပ္လိုျပဳစုထားၿပီး ကြန္ပ်ဴတာအေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေျခခံက်က်၊ သိသင့္သည့္ထိုက္သည့္ အေၾကာင္းအရာစံုလင္စြာကို လြယ္ကူရုိးရွင္းစြာ စိစဥ္ေပးထားသည္။ အထက္တန္းအဆင့္ေလာက္ ကတည္းက မ်ဳိးေစ့ခ်ေပးလိုက္သင့္သည့္ ကြန္ပ်ဴတာပညာေရးကို ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ပုဂၢလိက ပညာဘက္တြင္ သင္ေနၿပီး ၁၅ႏွစ္ခန္႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်က္ေျချပတ္ေနသည္ကို မည္သည့္နည္းျဖင့္ကုစား အမီလိုက္ႏုိင္မည္ကို အေျဖရွာၾကရန္လိုမည္ ထင္ပါသည္း
ကြန္ပ်ဴတာ ပညာေပးရန္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ကြန္ပ်ဴတာမရွိဟုဆိုျခင္းသည္ အေျဖမဟုတ္ဟု ထင္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္လည္း အထူးသျဖင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္ျဖင့္ ပညာေရးကို ေျဖရွင္းလာၾကေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ အစိုးရခ်ည္ သက္သက္အားကိုးေနရသျဖင့္ အစိုးရကလည္း အားကိုးခံလြန္းသျဖင့္ မတိုးတက္လွ်င္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို အသြင္သစ္၊ အျမင္သစ္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ မၾကာမီကလႊတ္ေတာ္တြင္ ပုဂၢလိကပညာေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေလးထားေဆြးေႏြး လာၾကသည္ကို ႀကိဳဆိုရမည္သာျဖစ္သည္။
ကြန္ပ်ဴတာ ပညာေရးကိုသင္ၾကားလိုလွ်င္ သင္ၾကားေပးမည့္ဆရာေတြကို ဦးစြာပညာေပးရမည္ျဖစ္သည္။ စာေတြ႔ထက္လက္ေတြ ႔ကြန္ပ်ဴတာကို ကိုင္တြယ္ သင္ၾကားရျခင္းက ပိုထိေရာက္မည္ဆိုလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ျဖင့္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ကမၻာကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္မည့္ ကမၻာသိျဖင့္ တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ ျပင္ဆင္ေပးႏိုင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ လူတစ္စုနည္းျဖင့္ မေျဖရွင္းႏိုင္လွ်င္ လူထုနည္းျဖင့္ ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ လုပ္ၾကရမည္။ ၿပိဳင္တူတြန္းလွ်င္ေရြ႕ ႏိုင္မည္ထင္ပါသည္။ အယ္ဒီတာ(itizen)
ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ဝင္ေငြ၊ အသံုးစရိတ္ လ်ာထားခ်က္ ဘတ္ဂ်က္ကို ႏွစ္စဥ္ေရးဆြဲၾက ရပါတယ္။ ဝင္ေငြ နဲ႔ အသံုးစရိတ္ မွ်တေအာင္ ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး ဝင္ေငြရလမ္း ရွာေဖြမႈ အသံုးစရိတ္ေလွ်ာ့ခ် ျဖတ္ေတာက္မႈေတြ လုပ္ဖို႔ လ်ာထားသတ္မွတ္ရတယ္။
မၾကာမီကာလအတြင္း ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေတာ့မည္ျဖစ္ပါသည္။ ဤၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ကာလ ကပင္ ေနရာအမ်ားစု အႏိုင္ရရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည့္ ...
ေဒါက္တာညီ၀င္းမွန္ (ကုခန္းစိတ္ပညာရွင္)
အတြဲ ၂၈ ၊ အမွတ္ ၅၅၆ ( ၁၀ - ၁၆ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂)
၂၁ ရာစုႏွစ္ကို 'ဗဟုသုတ ရာစုႏွစ္' ဟု ေခၚတြင္၏။ ယခုအခါ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား (information)၊ ဆက္သြယ္ေရး (communication) ၊ ပညာေရး (education) ႏွင့္ ဗဟုသုတ (knowledge) ျပည့္လွ်ံလ်က္ရွိ၏။...
မၾကာမီက ဇာတိေျမသို႔ျပန္သြားသည္။ ေရာက္တုန္းေရာက္ခိုက္ ရြာဦးဆရာေတာ္ကို သြားေရာက္ ဦးခိုက္ပါသည္။ ဆရာေတာ္ေက်ာင္းတြင္ စာအံသံေတြ ညံေနသည္။ ဆရာေတာ္ကို ဥပုသ္ေန႔ ႀကီး ေက်ာင္းမပိတ္လားဟု ေလွ်ာက္ေမးမိရာ ဆရာေတာ္က “ေက်ာင္းပိတ္လို႔ကို မရပါဘူး” ဟုျပန္ေျပာသည္။
(တူေဒး) ကုိကုိ ဘာသာျပန္သည္။
အတြဲ ၂၈ ၊ အမွတ္ ၅၅၆ ( ၁၀ - ၁၆ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂)
ကာလရွည္ၾကာ ထိန္းသိမ္းခံထားခဲ့ရေသာ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၾကားျဖတ္ေရြး ေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး ဆင္းေနခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္သည္ စင္ကာပူႏုိင္ငံသို႔ တရား၀င္ အလည္အပတ္ခရီး ေရာက္လာသည္။...
အားလုံး သိၾကၿပီးသည္ အတိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လက္ရွိ အေျပာင္းအလဲမ်ားက မယုၾံကည္ နိုင္ ေလာက္ေအာင္ပင္ ျမန္ဆန္လြန္း လွပါသည္။ လက္ရွိ အရပ္သားအသြင္ေျပာင္း အစိုးရ သက္တမ္း ဆယ္လေက်ာ္ ကာလအတြင္း တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈမ်ားက ျမန္မာ ျပည္သူလူထု အတြက္ေရာ နစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျမန္မာ့အေရး ရတတ္မေအး ခဲ့ရသူ နိုင္ငံတကာ အတြက္ပါ အထူး အံ့အားသင့္ ဝမ္းသာစရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။ ...
အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၆၂(က)တြင္ အမွတ္စဥ္ (၁) (၂) (၃) (၄) ဟူ၍ အမွတ္စဥ္ ထိုး၍ ေဖာ္ျပထားေသာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္းႀကီးမ်ားအျဖစ္ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးအပ္ရမည့္သူမ်ားအနက္ ပုဒ္မ ၂၆၂ (က) (၄)ကို ဝန္ႀကီးမဟုတ္ေၾကာင္း အေျခခံဥပေဒေအာက္ တစ္ဆင့္နိမ့္ေသာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားက လြဲမွားစြာျပ႒ာန္း ထားျခင္းကို ျပန္လည္တည့္မတ္ရန္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးလ်က္ရွိၿပီး အေျခခံဥပေဒခံုရံုးကလည္း ၾကားနာလ်က္ရွိပါသည္။
မီဒီယာကိုေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း၊ ပိတ္ပင္ဟန္႔တားျခင္းဟာ မျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါ တယ္။
သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို လိုအပ္ေနသူေတြဆီ ေရာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ေပးတာ မီဒီယာရဲ႕ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ မီဒီယာသမားေတြက အားလံုး အတြက္ မိတ္ေဆြသာျဖစ္ၿပီး ရန္သူမဟုတ္ဘူး၊ ဆန္က်င္ရမယ့္သူေတြ မဟုတ္ဘူး။
သားငယ္ႏွင့္ ေခၽြးမငယ္က သည္အဘိုးကို ဂရုစိုက္သည္။ ျပင္မထြက္ေတာ့ေသာ သည္အဘိုးကို ဟိုဆိုင္က၊ သည္ဆိုင္က ဟိုဟာကေကာင္သည္ဟုဆြယ္ၿပီး မရရေအာင္ နံနက္စာအျပင္ထြက္စားျဖစ္ေစသည္။
အေျခခံ ဥပဒေသစ္ႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ (၃) ရပ္ အသက္မဝင္မီ လိုအပ္ခ်က္ အရ နိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္း သာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳေးရး ေကာင္စီက ဥပဒေမ်ား ျပ႒ာန္း ေပးခဲ့ရာတြင္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ အစိုးရမ်ား ဖြဲ႔စည္း တည္ေထာင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ မ်ားလည္း ပါဝင္ခဲ့ ပါသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လက အိုင္စီတီပြဲတစ္ပြဲသုိ႔တက္ခဲ့သည္။ လူငယ္ေတြ ေတြ႔ဆံုပြဲျဖစ္သျဖင့္ တက္ၾကြ႐ႊင္လန္းေသာ လူငယ္တို႔၏ အားမာန္ႏွင့္အတူ အိုင္စီတီဆုိင္ရာ အသံုးျပဳမႈမ်ားကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ရသည္။
ဧရာဝတီ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကိုဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမျပဳဖို႔ အစိုးရက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္လိုက္တာဟာမွန္ကန္ရဲရင့္ ၿပီးေကာင္းမြန္ တဲ့ေျခလွမ္း တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
အိုင္စီတီျဖင့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို တည္ေဆာက္ရာတြင္ 4C (စီေလးလံုး) ကို ထည့္တြက္ၾကရသည္။ Computing, Communications, Content, Capacity တို႔ျဖစ္သည္။ အိုင္စီတီအျမင္ကို ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္၊ တယ္လီဖုန္း အျမင္္ထက္ပိုၿပီး ရႈျမင္သံုးသပ္သင့္ ပါသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစေရး အေျဖအျဖစ္ မျမင္ေသာႏိုင္ငံ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ အိုင္စီတီျဖင့္ မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္ ရမည္ကို အားနည္းေနေသးေသာႏိုင္ငံ သည္ ေနာက္က် က်န္ခဲ့မည္သာ ျဖစ္သည္။
အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ကမၻာစီးပြာေရး သံုးပံုႏွစ္ပံုသည္ အိုင္စီတီ ဝန္ေဆာင္မႈ အေပၚတြင္ ရပ္တည္ေနရသည္ဟု ဆိုရမည္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံ၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံႏွင့္ အျခား အိုင္တီပေလယာ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အိုင္စီတီကို national mission အျမင္ျဖင့္လက္ခံၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာခဲ့ၾကသည္သာ ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသားရးအျမင္၊ အမ်ဳိးသားေရး တာဝန္ဆိုသည္မွာ အမ်ဳိးကိုခ်စ္ျပၿပီး ရိုးရာကို ထိန္းေနရံုႏွင့္ မၿပီးပါ။ ေခတ္မီစြာ ကမၻာကို ရႈျမင္ႏိုင္ရန္လည္း လိုပါသည္။
လက္ရွိအေနအထားတြင္ အိုင္စီတီကိုထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ေဈးကြက္ဖန္တီးမႈ တို႔သည္ အဓိကအခန္းတြင္ ပါဝင္ေနသည္။ ၁၉၉၅ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၂ခုႏွစ္ အတြင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ စီးပြာေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ျပန္သံုးသပ္ ၾကည့္လွ်င္ သံုးပံု တစ္ပုံသည္ အိုင္စီတီေၾကာင့္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေတြ႔႔ရသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားအျဖစ္ ရပ္တည္ေနရာမွ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ သည့္ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံရရန္ တာစူေနေသာ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ အိုင္စီတီေၾကာင့္သာ အရွိန္ရခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အိုင္စီတီကို အက်ဳိးရွိစြာ အသံုးမခ်ႏိုင္သည့္ႏိုင္ငံမ်ား၏ အရွိန္သည္ တန္႔ေနရာမွ ဆုတ္ယုတ္ သြားႏိုင္သည့္ အေနအထားပင္ ျဖစ္ေနသည္။
ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေနာက္က်ေနေသးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္”ေပါင္မုန္႔လား ကြန္ပ်ဴတာ လား” အျငင္းပြားစရာ မလိုပါ။ ေပါင္မုန္႔လည္းလိုသည္။ ကြန္ပ်ဴတာလည္း လိုအပ္ပါ သည္။ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လိုပါသည္။ စားဖို႔ေတာင္အႏိုင္ႏိုင္ ကြန္ပ်ဴတာ မကိုင္ႏိုင္ပါဘူးဟူ၍ ျငင္းပယ္ခြင့္ မရွိေသာေခတ္ ျဖစ္လာပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ အိုင္စီတီသည္ ေစ်းအေပါဆံုးျဖင့္ ဝင္လာ လူတန္းစားမခြဲျခား
ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံဆင္းရဲသည္ဆိုၿပီး အိုင္စီတီကို လမ္းေၾကာင္းမဖြင့္ေပးစရာ အေၾကာင္းလည္း မရွိပါ။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတြင္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ရရွိေရးႏွင့္ ေရရရွိေရးတို႔ထက္ပင္ အိုင္စီတီရရွိေရးက ေစ်းေပါ သည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ဆင္းရဲျခင္းကို လူတစ္ဦး၏ဝင္ေငြ၊ အစားအစာရရွိမႈ က်န္းမာေရးအတြက္ ေဆးဝါးကုသႏိုင္ခြင့္ တို႔ႏွင့္သာ တိုင္းတာေလ့ ရွိၾကပါ သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လူမႈဘဝ၊ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းမႈတို႔ကိုပါ ထည့္တြက္ လာရမည္ ျဖစ္သည္။
အိုင္စီတီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို စုေဆာင္းျခင္း၊ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္းအရွိဆံုး တိက်မွန္ကန္ေစရန္ အလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဆံုး ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါသည္။ အိုင္စီတီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ အျခားပါဝင္ ပတ္သက္ေနေသာ နယ္ပယ္မ်ားမွာ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ အသက္အရြယ္၊ က်ားမ၊ ပထဝီဝင္ဆိုင္ရာ အေနအထားတို႔ကလည္း အေထာက္အကူေပးမွ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ဘက္ေပါင္းစံုျပည့္စံုေနပါလ်က္ ဖြံ႔ၿဖိဳးရန္ ေနာက္က်ရျခင္းမွာ ေပၚလစီမ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္တက္ပါသည္။
ႏိုင္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခ်င္လွ်င္ အိုင္စီတီျဖင့္ လက္ဦးမႈရေစရန္ ႀကံေဆာင္ျခင္း အိုင္စီတီ ပေရာဂ်က္မ်ား လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရရွိေစရန္ ႀကံေဆာင္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္သင့္ ပါသည္။ ထိုကိစၥမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ဥပေဒေရးရာမ်ားကို အခိုင္အမာ တည္ေဆာက္ေပးထားရမည္ ပြင့္လင္းၿပီး ထင္သာျမင္သာရွိေသာ ေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ထားႏိုင္ရမည္။ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္ ရမည္ လုပ္သားအင္အား အျပည္ံအဝ ဖန္တီးထားႏိုင္ရမည္။ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို လမ္းဖြင့္ေပးရမည္။ လက္ဝါႀကီးအုပ္ စီးပြားေရးေပၚလစီမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ေပးႏိုင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ အင္တာနက္လမ္းေၾကာင္းတို႔၏ ဆက္စပ္မႈကိုလည္း လ်စ္လ်ဴရႈထား၍ ေျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အင္တာနက္ႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ အတြက္ အနာဂတ္လမ္းေၾကာင္းကို သတ္မွတ္ရာတြင္ ယံုၾကည္စြာ သံုးစြဲႏိုင္ျခင္း၊ ကိုးစားအားထားေလာက္သည့္ အေနအထားတြင္ရွိျခင္း၊ ကမၻာ့ပါဝင္မႈကို လက္ခံျခင္း၊ ဘက္မလိုက္ျခင္း၊ အသံုးျပဳရ လြယ္ကူေစျခင္း၊ သံုးႏိုင္သည့္အဆင့္ကို သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊ သံုးႏိုင္သည့္ပမာဏကို သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊ သံုးႏိုင္ေစရန္ ဖန္တီးေပးျခင္း၊ အေျပာင္းအလဲကို လက္ခံျခင္း၊ ခ်က္ခ်င္းျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေပးႏိုင္ျခင္း၊ တီထြင္မႈကိုလက္ခံျခင္း၊ တီထြင္ခြင့္ရေစရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ားေပးျခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္ သာမႈရွိျခင္းတို႔သည္ အနာဂတ္အိုင္စီတီအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္စရာမ်ားျဖစ္ပါသည္။ အယ္ဒီတာ(itizen)
Written by နီမင္းေဆြ Wednesday, 15 February 2012 14:35
လြန္ခဲ့တဲ့ေလးႏႇစ္ေလာက္က အခုအီရန္က ပိတ္ပစ္မယ္ပိတ္ပစ္မယ္လုိ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ေဟာလ္မြတ္စ္ေရလက္ၾကား(Strait of Hormuz)ရဲ႕အေနာက္ ဘက္ ပါရႇန္ ပင္လယ္ေကြ႔ရဲ႕ ကမ္းေျခတစ္ေနရာကုိ ေမးတင္ထား တဲ့'ဒါမန္း' (Dammam) ဆုိတဲ့ ၿမိဳ႕ကေလးကုိ ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။...
